Wikia


Zelfstenjig naamwaord Edit

Lemma Edit

liaison w /liæ̯̈'zɒ̀: ~ liɛ̯̈'zɒ̀:/

  1. (spraokkónde) 'n saort verbinjing tösse wäörd of waorddeil, wobie 'ne klank huuerbaar wuuertj anen ènj van 't waord, dae normaal neet wuuertj oetgespraoke
Aafbraeking
  • li-ai-son

Grammaer Edit

Liaison is e kinmirk det 't Mofers óngersjèdj van väöl anger dialekten inne ómgaeving. 't Haet drie saorte liaison:

  1. kónsonantliaison
  2. vokaalliaison
  3. dht-klinkerregel

Kónsonantliaison is e spraokkóndig procès wobie 'ne stumloeaze mitklinker anen inj van e waord stumhöbbendj wuuertj wen d'r wuuertj gevolg door 'ne klinker. Get veurbiljer hievan zeen de knuip aaf en 't hoes oet. Dees waordgroeppe sprik me neet oet es knui-paaf en hoe-soet, mer es knui-baaf en hoe-zoet. De [p] enne [s] waere dus oetgespraoken es 'n [b] en 'n [z], ómdet ze waere gevolg door 'ne klinker. Kónsonantliaison wuuertj neet oetgesjreve; v'r sjrieve dus de knuip aaf en neet de knuib aaf.

Vokaalliaison kump veur wen e waord 'nen aafgesleten injklank haet dae wuuertj veuraafgegange door 'ne sjwa ('n stóm E). Inne meiste vel geit 't den euvere kómbinaasje -e(n). Vokaalliaison wuuertj ge-aktiveerdj door zowaal 'ne klinker es 'n H. Op 't Mofers zaet me dus laezen en sjrieve, en neet laeze en sjrieve. Vokaalliaison veur klinkers is algemein; veur 'n H kump 't minder veur en is 't dus neet verplich: me kan zowaal veer wachte heim waal es veer wachten heim waal zègke. De litste meugelikheid is aevel waal väöl-veurkómmendjer. E biezunjer val is Hae wachdjen op mich; etymologisch gezeen huuertj die N neet hie, meh väöl luuj spraeke die toch oet. Etymologische vokaalliaison sjrieve v'r op 't Mofers ummer oet; euverige vokaalliaison, wie 't lits-besjreve val, is optioneel.

Es litste kump de (b)dht-klinkerregel. Dezen hiltj in det e lidwaord, bieveugelik naamwaord of e veurnaamwaord injigendj op 'n -e(n) zich ummer aanpas aan 't opvolgendj waord. Wen 't waord det daonao kump begintj mit 'ne klinker, 'n D, H of T, en e mannelik zelfstenjig naamwaord is of kómplimenteert, den spraeke v'r ummer de N oet. Veer zègke dus in Mofert de goje miens, mer ouch d'n ajen dokter. Bie vrouwelike wäörd gebeurt det noeatj; veer zègke de aaj vrouw en de groeate aafrastering, zónger 'n N. Wiejer guuef 't nag e groeat deil oetzunjering. Zoea spraeke sommige luuj ummer van daen hóndj, terwiel anger luuj det allein in veurwerpsverbandj zaet en den ouch van ich zeen daen miens kalle. Ieëre gebroekdje Moferter luuj deze regel ouch bie de L enne R; det huuert me allewiel gares nimmieë. In Naord-Limbörg wuuertj deze regel wiejer onna toegepas bieje B; det haet me in Mofert veur zowied bekandj noeatj gedaon. De (b)dht-klinkerregel sjrieve v'r op 't Mofers oet wen 't de D, H, T of 'ne klinker betruf; bie anger klenk, wo-ónger de B, L en R, doon v'r det neet (mieë).

Verbuging Edit

inkelvaad mieëvaad
radikaal liaison radikaal liaison
nom. sjrif liaison
IPA /liæ̯̈'zɒ̀:/
dim. sjrif
IPA